काठमाडौं। अर्थमन्त्री डा प्रकाशशरण महतले नेपालका लागि वित्तीय स्रोत र साधनको आवश्यकता रहेको बताएका छन्। शुक्रबार काठमाडौंमा आयोजित लगानी बोर्डको कार्यक्रममा उनले नेपालमा लगानीको वातावरण हुँदाहुँदै पनि स्रोतको उपलब्धता न्यून रहेको बताए।

नेपालले उदार अर्थतन्त्र र लोकतान्त्रिक व्यवस्था अंगालेकाले लगानीमा समस्या नरहेको र प्रतिफल लैजान पनि समस्या नदेखिएको अर्थमन्त्री महतले उल्लेख गरे। लगानीमैत्री वातावरणका लागि चाहिने नीतिगत र संरचनागत व्यवस्था नेपालमा रहेकोसमेत उनले दाबी गरे। यी क्षेत्रमा आवश्यकताअनुसार सुधार गर्न सरकार तयार रहेको अर्थमन्त्री महतको भनाइ छ।

‘हाम्रो विकास आवश्यकता पूर्ति गर्न लगानीका क्षेत्र पहिचान गरिएका छन्। भौतिक पूर्वाधार, ऊर्जा, पर्यटन, कृषि र उत्पादन क्षेत्रलाई लगानीको प्राथमिकतामा राखिएको छ,’ अर्थमन्त्री महतले भने, ‘लगानी आवश्यकता पूर्ति गर्नका लागि कुनै नवीन वित्तीय स्रोतको अवधारणलाई हामी स्वागत गर्छौं।’

लगानीको वातावरण बनाउन आवश्यक नीतिगत र संरचनागत सुधारका लागि सरकार तयार रहेको पनि उनले बताए। अर्थमन्त्री महतले परियोजनाहरूलाई नाफामुखी बनाउनेतर्फ सरकारको ध्यान केन्द्रित रहेको पनि बताए। उनले परियोजनाहरूलाई नाफामुखी बनाउनेतर्फ केन्द्रित गर्दा निजी र विकास क्षेत्रलाई सामेल गर्ने अवसर मिल्ने बताए।

प्रतिफलको आन्तरिक दर र परियोजनामा लगानी गरिएको जोखिम सम्पत्तिको प्रतिफल लगायतमा छलफल चलाउन जरुरी रहेको उनको भनाइ छ। ‘हाम्रो ध्यान परियोजनाहरूलाई नाफामुखी बनाउनेतर्फ केन्द्रित हुनुपर्छ, जसले गर्दा निजी र विकास क्षेत्रलाई सामेल गर्ने अवसर मिल्छ,’ महतले भने, ‘प्रतिफलको आन्तरिक दर र परियोजनामा लगानी गरिएको जोखिम भारित सम्पत्तिको प्रतिफल जस्ता मेट्रिकहरूले छलफल चलाउन र लगानीकर्ताहरूलाई आकर्षित गर्नुपर्दछ। यी अध्ययनहरू हाम्रा परियोजना बैंकहरूसँग सजिलै उपलब्ध हुनुपर्छ, जसले देशलाई राष्ट्रिय गौरव र रणनीतिक परियोजनाहरू सञ्चालन गर्न सक्षम बनाउने अवसरहरू पाउनेछन्।’

उनले स्रोत बाँडफाँडको प्रक्रिया राष्ट्रिय स्वामित्वको हुनुपर्ने र राष्ट्रिय संस्थाहरूलाई कमजोर पार्नु नहुने उल्लेख गरे। मन्त्री महतले नेपालमा प्रत्यक्ष वैदेशिक लगानी दक्षिण एसियामा प्रवाहित कोषको ०.३ प्रतिशत मात्र रहेको उल्लेख गरे।